Ana içeriğe atla

İsrail de Yahudi Olmamak






     İsrail de vatandaş olmak bizim Türkiye itibariyle bildiğimiz ve olduğumuz vatandaşlıktan biraz farklıdır. İsrail Laik bir devlet değildir ve "Yahudiler için yahudi devleti" prensibi üzerine kurulmuştur. Yahudi olmayan birinin israil vatandaşı olması çok zor bişeydir.Ayrıca eşit vatandaşlık sözkonusu değildir. 8 milyonluk israil'in kabaca 1.5 milyonu araptır.Diğer etnik kökenlerden olanlarda var.Özellikle afrika ülkelerinden çok sayıda kişi israil'e iltica ediyor. Birde ibrani olmadığı halde musevi olduğu için israil devletinin transfer ettiği kitleler var.Mesela Etiyopyalı falaşalar , ya da kuzey ırakta yaşayan yahudi kürtler gibi. İsrail yasalarına göre dünyanın herhangibir yerindeki bir musevi israil'e göç etme hakkına sahiptir. Ve ülkemizde bilinenin aksine günümüz yahudiliği kapalı bir din değildir. İbrani olmasanız da sonradan musevi olma imkanınız vardır.

    İsrail Laik bir devlet olmadığı için ordaki ortodoks yahudiler herkesin tevrat kurallarına göre yaşamasını istiyor,şabat günü diye cuma-cumartesi otobüs tren çalışmıyor.Açık dövizci bulamıyorsunuz.Memleket te hayat yarı yarıya duruyor. Dolayısıyla orda da laik kesimle,dindar yahudiler arasında gerilim had safhaya çıkıyor zaman zaman. Mesela aşırı dindar bir yahudi Telaviv deki gay pride yürüyüşüne bıçakla rastgele dalmıştı. Ama hayatın yine de bizdekinden daha seküler olduğunu söyleyebilirim. Kudüse gidince daha tutucu bir hal alıyor durum. Ama Tel aviv de millet sere serpe.

     Birde İsrail vatandaşı olup da yahudi olmamak var.O zaman yasal olarak belli kısıtlamalara tabisiniz. Yahudiler, yahudi olmayan israil vatandaşlarına  "Burda bizimle birlikte yaşıyorlar "derler. Yani siz bizimle eşit değilsiniz demektir bu.Yahudi olmayan bi israil vatandaşı erkekler için 3,kadınlar için 2 yıl olan zorunlu askerlikten muaf oluyor. Aynı zamanda yahudi olmayan bir israil vatandaşı toprak satın alamıyor. Makam mevki sahibi olmaya gelince; Benim bildiğim yahudi olmayıp da en yüksek noktaya ulaşan kişi bir anayasa mahkemesi yargıcı, birde arap tümgeneral var.Değişik bürokratik görevlere getirilebiliyorsunuz ama öyle meclis savunma komisyonuna giriyim,bakan olıyım filan derseniz, kesinlikle sözkonusu değil. Kritik makamlardan daima uzak tutuyorlar.Milletvekili oluyorsunuz ama çok kızak görevler veriyorlar ve yahudi olmayan milletvekileri sürekli gözetim altındalar.Cezalar,uzaklaştırmalar falan filan.

Kısacası İsrail'de hayat güzel ve tatlı ama yahudiysen. 

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Çıplaklar Kampı Deneyimi; Şortu da Çıkarıyormuyuz?

     Bu yazı diğer gezi yazılarından farklı bir yazı olucak. Şurda şu var, burda bu var türü bir yazı değil. Yazımızın konusu Nüdizm yani çıplaklık; o yüzden rahatsız olan varsa makalenin geri kalanını okumaması rica/tavsiye olunur.      Avrupa sadece doğal güzelliklerden, etkileyici sanat eserlerinden,gece hayatından ibaret biyer değil. Çok özgür.Hatta geçen seneydi sanırım belediye başkanının biri ,Avrupada ki özgürlüklerden rahatsız olan varsa, bavulunu toplayıp s.tirip gitsin" dedi. İşte bu özgürlüklerden, rahatlıklardan biri de tümüyle çıplak kalabilmek ve bunun yaşanabileceği mekanlar. Çoğumuz yaz gelince bikiniyi,şortu,mayoyu giyip kendimizi deniz kenarına atmayı düşünürüz. O sıcaklarda yapılacak en iyi şeydir. Avrupaya ilk gidişimden önce burdan bir hocam "Boşuna umutlanma.İtalya koyu katolik,kızları üstsüz denize sokmuyorlar" demişti. Sonra yaz geldi,sahildeyim; bu lafı aklıma geldi "Yanıldığınız çok açık hocam" dedim kendime...

Sevgiliyle İspanya - Valensiya

       Bu sene çok ara verdim yazmaya, hatta bazı ülkeler hakkında daha tek kelime karalamadım. Granadadan sonra rotamızı valensiyaya çevirdik. Hesapta La Tomatina yani domates festivaline katılmak var. Bu festival her yıl ağustos ayında yapılıyor. Bunol kasabası valensiyaya yakın ordan gidicez diye buraya geldik. Granadadan Valensiyaya otobüs yolculuğu zor geçti, ispanya düşündüğümden daha büyükmüş. Granada otogarda türk baklavası satıyorlar. Aldık. Ama bizimkinin yanından geçemez. Hep derim bazı lezzetler ait olduğu topraklarda güzel diye. Vardık hostele yerleştik. Sabaha festival var bizde hal kalmamış. O kadar dolana dolana tabi. Baya düşündüm, posamız çıkmış vaziyette olduğu düşündüğümden daha pahalı çıktığı için festivale katılmamaya karar verdim. İleri ki bir tarihe kalsın dedim. Hostelde festival biletleri satılıyor. Bunolde sabah saatlerinde kamyonlar domatesleri meydana yığıyor, millet başlıyor domates savaşlarına. Aynı günün akşamı da festival partisi oluy...

2024 Yılının Muhasebesi

     2024 yılında 2 yeni ülkeye gittim. Bahreyn ve Letonya. Bir kaçta yurt içi gezi yaptım. Bursa ve Balıkesir'e gittim. Bugünkü imkanlarım bu kadarına el veriyor. Körfez ülkesi Bahreyn çok durağan. Çok görülecek bir şeyde yok. Küçük bir ada ülkesi. Diğer Arap ülkelerine göre biraz daha serbest. Suudiler oraya eğlenmeye geliyorlar. Ayrıca ucuzdu. Çok sayıda Asyalı var. Masaj salonları işletiyorlar ve Hintliler getto kurmuş. Bir şey aldığın zaman fiyat olarak rupi söylüyorlar hatta. Türk'te çok var. Özellikle berberlik işi Türklerde. Bunlardan vatandaşlık almak neredeyse imkansız. Çarşı pazar gezmekle, sahilde yürümekle geçti günlerim. Şansıma Otel odam baya büyüktü. Kendimi kilitleyip kafamı dinledim.    Temmuz ayında da Letonya'ya gittim. Küçük şirin bir ülke. Yeşillikler içinde. Ben baltık huzurunu çok sevdim. Nüfus az. Kaldığım otel şansıma çok iyi çıktı. Odam çok büyük değildi ama buzdolabından mikrodalgasına kadar her şey vardı. Marketten alıp odamda pişird...